Van het verleden, over het heden, naar de toekomst kijken.

Verwerven van inzicht over de hedendaagse trends die hun oorsprong vinden in het (verre) verleden.
De basis van de toekomstige evoluties komen voort uit de bron van het verleden en manifesteert zich in het dagelijks leven van vandaag.
Alle menselijke handelingen kennen een initiële bescheiden start, een gestage groei tot volwaardige wasdom om uiteindelijk in een afbouwende neergang te verdwijnen.
Heemkunde tracht de (vergeten) verworvenheden van de mens uit het verleden, vandaag terug onder de aandacht te brengen, met de boodschap hun oorspronkelijke meerwaarde voor de toekomstige generaties te herstellen.

De heemkunde omvat de voorliefde voor de plaatselijke historie
in al zijn facetten: archeologie, genealogie, dialect, naamkunde, geografie,
en zelfs biologie en ecologie (Bijsterveld, 2003).

Heemkunde, naar het woord heem, is onderzoek naar de eigen leefomgeving. Heemkunde valt onder het immateriële culturele erfgoed[1] en omvat alle wetenschappen op lokaal of regionaal niveau, met als doel heemkennis te vergaren. Het onderzoek kan gericht zijn op de geschiedenis (bijvoorbeeld door middel van archeologie),  geografiedemografiegenealogiedialectologietoponymieaardrijkskundebiologie en ecologie van een woonplaats of omgeving.[2] 

Heemkunde kan zich op zowel het heden als het verleden richten.
Heemkunde en volkskunde (vroeger folklore genoemd) worden vaak als synoniemen gebruikt.

Heemkringen

Geïnteresseerden voor het dorpsleven van vroeger verenigen zich in een heemkundige kring, heemkring of oudheidkundige vereniging. Om hun bevindingen te delen publiceren heemkundige kringen een tijdschrift of een jaarboek, beheren ze een lokaal erfgoed en organiseren ze activiteiten zoals lezingen, theater of tentoonstellingen. Tegenwoordig vestigen de kringen zich op internet, onder de vorm van een dorpswebsite of via aanvullingen op de internetencyclopedie Wikipedia.

Erfgoedcellen

De activiteiten van heemkundige verenigingen en oudheidkamers worden veelal versterkt door een regionaal centrum voor geschiedenis en erfgoed. Zo verbindt de erfgoedcel ‘Kempens Karakter’ de erfgoedactiviteiten van de verschillende heemkringen van de gemeenten Herentals, Herenthout, ……………

Heemkunde Limburg stopt ermee

Het bestuur van Heemkunde Limburg, de koepel van de Limburgse heemkundige verenigingen, in betere tijden in 2013. Tweede van rechts is Luk Van de Sijpe. Links van hem staat de betreurde Raymond Lambie.RR

Heemkunde Limburg, de koepel van 65 Limburgse heemkundige verenigingen, stopt er na 46 jaar mee. Dat kondigde het bestuur woensdag aan in een persbericht. Samenvatting: “Geen geld en geen opvolging.” bron: nieuwsblad 2 dec 2020